Η ενσυναίσθηση είναι μία από τις σημαντικότερες δεξιότητες που μπορούμε να καλλιεργήσουμε. Μας επιτρέπει να συνδεθούμε ουσιαστικά με τους άλλους, να κατανοούμε τα συναισθήματά τους και να γινόμαστε καλύτεροι φίλοι, συνεργάτες, σύντροφοι και γονείς. Δεν είναι ένα έμφυτο χάρισμα που κάποιοι έχουν και κάποιοι όχι — είναι μια ικανότητα που αναπτύσσεται καθημερινά, με μικρά, σταθερά βήματα.
Τι είναι ενσυναίσθηση;
Ενσυναίσθηση σημαίνει να μπορείς να μπαίνεις στη θέση του άλλου, να κατανοείς όχι μόνο τι λέει, αλλά και τι νιώθει πίσω από τα λόγια του. Είναι η ικανότητα να ακούς χωρίς να κρίνεις, να παρατηρείς τις εκφράσεις του προσώπου, το βλέμμα, τις σιωπές και τα μικρά σημάδια που προδίδουν τα εσωτερικά συναισθήματα.
Γιατί είναι τόσο σημαντική;
Στη σύγχρονη καθημερινότητα, όπου οι σχέσεις συχνά δοκιμάζονται, η ενσυναίσθηση είναι το κλειδί για την αρμονία και την κατανόηση. Μας βοηθά να αποφεύγουμε παρεξηγήσεις, να δημιουργούμε αίσθημα ασφάλειας στους ανθρώπους γύρω μας και να «ακούμε» αυτά που δεν λέγονται με λόγια.
Πώς μπορούμε, όμως, να την καλλιεργήσουμε;
1️. Μάθε να ακούς πραγματικά
Όταν κάποιος σου μιλά, μην σκέφτεσαι τι θα απαντήσεις. Άκου με προσοχή. Μη διακόπτεις, μη διορθώνεις. Δώσε χώρο να εκφραστεί.
👉 Άσκηση: Την επόμενη φορά που κάποιος σου διηγείται κάτι, συγκεντρώσου στο βλέμμα και τη γλώσσα του σώματος. Μην τον διακόψεις καθόλου και απλά στο τέλος ρώτησε: «Θες να μου πεις πώς νιώθεις για αυτό;».
2️. Παρατήρησε τα μη λεκτικά σημάδια
Το σώμα πάντα λέει την αλήθεια. Το σκυφτό κεφάλι, οι σφιγμένες παλάμες, το αποφεύγον βλέμμα — όλα δείχνουν συναισθήματα που συχνά οι άνθρωποι δεν τολμούν να εκφράσουν.
👉 Άσκηση: Όταν βρίσκεσαι σε παρέα, διάλεξε ένα άτομο και προσπάθησε να καταλάβεις τι νιώθει μόνο παρατηρώντας τη στάση και τις εκφράσεις του.
3️. Κράτα σημειώσεις για τα συναισθήματα των άλλων
Ένα μικρό σημειωματάριο ενσυναίσθησης μπορεί να σε βοηθήσει. Σημείωσε: «Σήμερα, ο/η συνάδελφός μου έδειχνε ανήσυχος. Αναρωτιέμαι γιατί. Τι μπορούσα να κάνω εγώ;». Αυτή η άσκηση ενδυναμώνει τη συνειδητή παρατήρηση και σε βοηθά να εκπαιδεύσεις το μυαλό σου στο να βλέπει πίσω από τα λόγια.
4️. Ρώτα περισσότερο, μίλα λιγότερο
Οι άνθρωποι δεν χρειάζονται συμβουλές όσο χρειάζονται κάποιον να τους ακούσει και να τους αποδεχθεί. Μάθε να ρωτάς: «Πώς ήταν η μέρα σου;» και άσε τον άλλον να μιλήσει χωρίς να τον διακόπτεις ή να του δίνεις έτοιμες λύσεις.
5️. Βάλε τον εαυτό σου συνειδητά στη θέση του άλλου
Όταν κάποιος σε θυμώνει ή σε απογοητεύει, σταμάτα για λίγο και ρώτα: «Αν ήμουν στη θέση του, με τις ίδιες εμπειρίες και συνθήκες, τι θα έκανα;». Μόνο αυτή η ερώτηση αρκεί για να δεις τα πράγματα πιο μαλακά και ανθρώπινα.
6️. Δώσε ειλικρινές ενδιαφέρον
Μη ρωτάς από ευγένεια, αλλά από γνήσια διάθεση να ακούσεις. Οι άνθρωποι το καταλαβαίνουν. Όταν νιώσουν πως πραγματικά θέλεις να τους κατανοήσεις, σου ανοίγονται με μεγαλύτερη εμπιστοσύνη.
7️. Μην κρίνεις από την πρώτη αντίδραση
Κάποιες φορές οι άνθρωποι είναι απότομοι ή αμήχανοι, όχι γιατί δεν σε εκτιμούν, αλλά γιατί κουβαλούν πίεση ή φόβο. Αντί να κλείσεις την πόρτα, άφησε το περιθώριο να δείξουν την αληθινή τους πλευρά.
8️. Δώσε χρόνο και χώρο
Η ενσυναίσθηση δεν σημαίνει ότι πρέπει να δώσεις λύση στο πρόβλημα του άλλου. Σημαίνει ότι του δίνεις το χώρο να εκφραστεί και να νιώσει ότι κάποιος τον καταλαβαίνει χωρίς όρους.
9️. Δούλεψε τη δική σου εσωτερική ηρεμία
Όσο πιο ισορροπημένος είσαι εσύ, τόσο πιο εύκολο είναι να δεις καθαρά τα συναισθήματα των άλλων. Η φροντίδα του εαυτού σου είναι το πρώτο βήμα για την κατανόηση του άλλου.
1️0. Να θυμάσαι: Όλοι θέλουν να ακουστούν
Ακόμα και οι πιο σκληροί άνθρωποι, κατά βάθος, αναζητούν κάποιον που θα τους ακούσει χωρίς να τους διορθώσει. Μάθε να γίνεσαι αυτός ο άνθρωπος και θα δεις πόσο θα αλλάξουν οι σχέσεις γύρω σου.
🎯 Θέλεις να Μάθεις Περισσότερα;
Αν ναι, μπορείς να ακούσεις τη βραδινή ραδιοφωνική εκπομπή (24-03-2025), “Μιλάμε για Σένα”, στις 20:00, από το neo 103,3 fm, με τίτλο “Πώς να καλλιεργούμε την ενσυναίσθηση” ή να επισκεφθείς το αρχείο ραδιοφωνικών εκπομπών στο www.delikostas.gr (αναζητήστε την 78η εκπομπή)
Γιώργος Δεληκώστας, Mentor/L&B Coach